2018 - Het Paleodieet, ook wel het oerdieet, oerdis of OERsterk genoemd. Kort samengevat: eten als de oermens. Maar werkt het Paleodieet ook om af te vallen? En is Paleo wel gezond?
Wat is Paleo?
Paleo betekent oud in het Grieks. Het woord Paleo stamt af van de oude steentijd genaamd: paleolithicum. Dit tijdperk duurde ongeveer 2,5 miljoen jaar en eindigde gelijk met de laatste ijstijd, zo’n 12.500 jaar geleden. Het Paleodieet is gebaseerd op hoe de mens toentertijd at. Het Paleodieet is ook eerder een levenswijze dan een echt dieet. De focus ligt namelijk op de algehele gezondheid van de mens en niet op afvallen.
Resultaat halen met jouw voedingsplan >
Eten als een oermens
Het Paleodieet is dus gebaseerd op hoe de mens in de oertijd at. Maar hoe ziet dat er dan uit? De volgende producten vind je in het Paleodieet:
- Vlees (van wilde dieren)
- Vis
- Bessen
- Noten
- Planten (Groente & fruit)
- Eieren
Wij mensen en dieren bestaan uit genen, ook wel DNA genoemd. Volgens Paleo is ons DNA nooit veranderd. Ons DNA is ingesteld op het eten van vlees van wilde dieren, bessen, noten en planten. Het menselijk lichaam is dus niet gemaakt voor het eten van de producten van de afgelopen decennia. Namelijk graanproducten zoals brood, pasta en rijst of melkproducten zoals melk, yoghurt en kaas. Maar ook peulvruchten, suiker en bewerkt voedsel horen niet thuis in het Paleodieet. Deze producten bestonden namelijk nog niet in de oertijd.
Voorstanders paleo
Je kan van alles vinden over Paleo. Er zijn diverse (kook)boeken, internetsites en magazines te vinden over deze leefstijl. 30 jaar geleden zou de oermens geen vis eten. Volgens de nieuwe inzichten at de oermens toch weer wel vis. Het Paleodieet ligt niet echt vast. Daarom wordt er ook zo ontzettend veel over geschreven en vind je overal nieuwe informatie.
Een van de populairste voorstanders van het Paleodieet is wel Kris Verburgh. De auteur van het bekende boek: De Voedselzandloper. Ik citeer: ‘’De lichamen waarin we vandaag de dag rondlopen zijn immers nog dezelfde als toen’’. Alleen staat Verburgh niet achter het gebruik van de grote hoeveelheid vlees. Volgens hem at de oermens helemaal niet zoveel vlees. Hij beweert namelijk dat het toen helemaal niet zo gemakkelijk was om aan vlees te komen. Het was een kostbaar product. Want wanneer je ging jagen als oermens had je namelijk niet altijd beet. Volgens Verburgh is de basis van het Paleodieet veel groente, fruit en noten. Vlees is slechts een kleine toevoeging.
Tegenstanders paleo
Ten eerste: Door geen zuivel, peulvruchten en graanproducten te eten kun je tekorten oplopen. Deze producten zijn belangrijke leveranciers van eiwitten (zuivel en peulvruchten) , koolhydraten (graanproducten) en vezels (peulvruchten en graanproducten). Daarnaast bevatten deze producten ook veel essentiële B-vitamines. De B-vitamines zorgen voor een goede energiehuishouding is je lichaam.
Maar waar er voorstanders zijn, zijn er ook tegenstanders. Er is ook veel kritiek te vinden over het Paleodieet. De tegenstanders van Paleo linken vaak het woord ‘’pseudowetenschap’’ aan het Paleodieet. Mijn dikke van Dale geeft de volgende betekenis aan het woord ‘’pseudowetenschap’’:
‘’pseu-do: vals, nagemaakt;bedrieglijk, misleidend: pseudowetenschap(pelijk)’’.
En ergens hebben de tegenstanders ook gelijk. Er is bar weinig bewijs te vinden over de achtergrond van het Paleodieet. Geen één oermens heeft een blog, YouTube-channel of eetdagboek bijgehouden over zijn eetgewoonten. Dus hoe kunnen we in hemelsnaam nou weten wat een oermens at? Wat wel enorm logisch is dat er inderdaad geen bewerkte producten zoals koek, snoep, chocolade en taart thuishoren in het Paleodieet. Maar dat is geen hogere wiskunde… Ik heb de Flintstones ook nooit een Mars zien eten.
Neem onze hoogleraar Voedingsleer van eigen bodem, Martijn Katan, hoogleraar Voedingsleer aan de VU Amsterdam. Ook hij schrijft over het Paleodieet. Eerst een ijzersterke column in het NRC en later in zijn boek Voedingsmythes. Want ook hij zegt: het is slechts gissen naar de werkelijkheid.
Ook bestaat er een boek: Paleofantasy van Marlene Zuk. Zuk is een evolutionair bioloog en in haar boek haalt ze het hele Paleodieet onderuit. Volgens haar is de mens wel degelijk gerevolutioneerd de afgelopen 10.000 jaar. Misschien zelfs meer dan wij denken. Ik citeer: ‘’We do not have genes plunked wholesale into one environment or another, whether Paleolithic, medieval, or industrial; we have genes that respond to that environment and to each other’’. Wat Zuk hiermee wil zeggen is dat genen (DNA) zich aanpassen aan elkaar en aan de omgeving. De omgeving, de situaties zijn veranderd. De genen zijn dus mee veranderd. Dus hoe kunnen je genen hetzelfde zijn gebleven?
Niet-Paleo: zuivel
Er is een onderwerp wat wel degelijk is bewezen en dat is het onderwerp zuivel. Volgens Paleo is zuivel niet goed. De mens is niet gebouwd om zuivel te verteren. Dat heeft te maken met het melksuiker lactose. Er was een moment dat de volkeren in Noordwest-Europa en Oost-Afrika melkvee gingen houden. Deze volkeren gingen melk drinken. Langzaam, generatie na generatie, gingen meer oermensen de lactose wel veteren. De volkeren spreiden zich uit over de gehele wereld. Vandaag de dag kunnen wij als nakomelingen van deze melkveehouders wel lactose verteren. En zo kunnen vandaag de dag de mensen die minder achtergrond hebben met de melkveehouders minder goed lactose verteren. Zeker Westerlingen (Europa, Noord-Amerika en Australië) kunnen melk goed verdragen. En dat is allemaal te danken aan de veranderingen in onze genen.
Paleo heeft ook goede punten
Er zijn zeker ook goede punten aan het Paleodieet. Namelijk veel groente en fruit, ongezouten noten, onbewerkt vlees en veel vis. Dat is zeker een hele goede basis voor een gezonde leefstijl. Dat je geen peulvruchten, granen en zuivel mag eten om welke reden dan ook is minder goed onderbouwd. Maar dat bewerkte producten zoals chips, zoutjes, snoep, koek, chocolade etc. niet thuishoren in het Paleodieet is meer dan terecht. En hoe de oermens nou echt at? Niemand zal het ooit weten. Wij van MijnVoedingsplan.nl zijn dan ook een beetje Paleo. Wel groente en fruit, noten, graanproducten, peulvruchten, vlees/vis en zuivel. Maar geen bewerkte producten, die passen in geen enkel dieet thuis ;)
Resultaat halen met jouw voedingsplan >
Geschreven door: Laura Fronik & Bob ter Haak - Sportdiëtisten